► INWESTYCJE W BEZPIECZEŃSTWO I OBRONNOŚĆ
► 22.500.000.000 zł.
Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej oraz Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK) podpisały umowę na mocy której powstanie zarządzana przez BGK spółka Chrobry S.A. Trafią do niej pieniądze z Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności (FBiO) w wysokości ponad 22,5 mld zł, pochodzące ze środków Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO). Spółka „Chrobry” będzie finansować inwestycje zbrojeniowe realizowane przez samorządy i polskie firmy.
Ustanowienie spółki „Chrobry” i przekierowanie środków z KPO
Umowę umożliwiającą ustanowienie spółki „Chrobry” podpisali w piątek w MFiPR minister funduszy i polityki regionalnej Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz, prezes BGK Mirosław Czekaj oraz pierwsza wiceprezes BGK Marta Postuła.
Polska – jako pierwsze i jak dotąd jedyne państwo członkowskie UE – przekierowała z KPO pieniądze na wzmocnienie bezpieczeństwa i obronności kraju oraz gotowości na sytuacje kryzysowe. To oznacza, że około co dziesiąta złotówka z KPO zostanie przeznaczona na Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności.
„Podpisaliśmy umowę, w wyniku której w Banku Gospodarstwa Krajowego powstanie spółka Chrobry. To kropka postawiona nad dużym, całościowym projektem, jakim jest Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności. Polska jako pierwsza i jedyna w UE stworzyła taki Fundusz w ramach KPO, na ponad 22,5 mld zł. Z tego 11 mld zł dostaną samorządy. Będą to preferencyjne, częściowo umarzalne pożyczki z przeznaczeniem na: ochronę ludności, infrastrukturę podwójnego zastosowania (w tym budowę dróg), miejsca schronienia i bezpieczne ujęcia wody. Czyli na wszystko to, co chroni ludność w sytuacji zagrożenia militarnego oraz przed cyberatakami i wszelkiego rodzaju hybrydową agresją. Kolejne 11 mld zł trafi do polskich przedsiębiorców na wsparcie produkcji dual-use, unowocześnienie działalności w zakresie cybermodernizacji” – powiedziała minister funduszy i polityki regionalnej Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz.
Dostępne i instrumenty
Model działania spółki specjalnego przeznaczenia Chrobry zakłada wykorzystanie dwóch instrumentów: pożyczkowego i kapitałowego.
Większość środków (15,7 mld zł) zostanie uruchomiona w formule instrumentu pożyczkowego, za którego wdrażanie i obsługę odpowiadać będzie bezpośrednio BGK. W dużej mierze będą to długoterminowe i bardzo nisko oprocentowane pożyczki. Pozostała część 6,7 mld zł zostanie wniesiona w ramach instrumentu kapitałowego, realizowanego bezpośrednio przez Chrobrego.
W co zostaną zainwestowane pieniądze z FBiO?
Wspomniane środki zostaną przeznaczona na wzmocnienie odporności państwa i bezpieczeństwa kraju. Inwestycje będą dotyczyć czterech obszarów:
1. Rozwój budowli ochronnych oraz infrastruktury ochrony ludności – ponad 9,65 mld zł na budowę schronów, miejsc schronienia, zabezpieczenie lokalnej infrastruktury krytycznej (ujęcia wody, oczyszczalnie ścieków), infrastrukturę telekomunikacyjną związaną z zarządzaniem kryzysowym.
2. Inwestycje w cyberbezpieczeństwo – ok. 2,46 mld zł na zwiększenie poziomu bezpieczeństwa i niezawodności infrastruktury cyfrowej gromadzącej dane i wspierającej zarządzanie otoczeniem (bezpieczna komunikacja, instalacje wodno-kanalizacyjne, komunikacja publiczna, sieci energetyczne i paliwowe).
3. Budowa i modernizacja infrastruktury podwójnego zastosowania (dual-use) – ok. 6,26 mld zł na budowę, modernizację dróg, mostów i tuneli należących do samorządów oraz infrastruktury kolejowej – uzyskanie standardu wymaganego potrzebami mobilności wojskowej.
4. Modernizacja przedsiębiorstw – ok. 4 mld zł na zwiększenie mocy produkcyjnych w polskim sektorze zbrojeniowym i nowe miejsca pracy w regionach; wsparcie m.in. budowy i modernizacji infrastruktury produkcyjnej, zakup oprogramowania oraz usług IT; maszyn i urządzeń przydatnych w sytuacjach kryzysowych; maszyn i urządzeń niezbędnych do prowadzenia działalności w szczególności w badaniach przemysłowych i pracach rozwojowych.
22,5 mld zł z KPO na FBiO
W styczniu br. weszła w życie ustawa powołująca do życia Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności. Stanowi ona podstawę zawartej dzisiaj umowy między MFiPR i BGK. Zgodnie z zapisami ustawy zarządzana przez bank spółka specjalnego przeznaczenia (SPV – Special Purpose Vehicle) będzie realizować zadania funduszu.
FBiO będzie wdrażane jako pożyczki i instrumenty kapitałowe. Większość środków – 70 proc. (ok. 15,7 mld zł) – będzie uruchomiona w formule pożyczek, za których wdrażanie i obsługę odpowiadać będzie bezpośrednio BGK. W dużej mierze będą to długoterminowe i bardzo nisko oprocentowane pożyczki. Pozostała część, tj. 30 proc. (ok. 6,7 mld zł), będzie wykorzystywana na rzecz inwestycji kapitałowych realizowanych bezpośrednio przez spółkę „Chrobry”.
Zgodnie z harmonogramem w drugiej połowie roku mają ruszyć nabory na pożyczki udzielane przez BGK. Będą udzielane do grudnia 2030 r, a okres ich spłaty może sięgać nawet 20 lat.
Korzyści dla samorządów
Z nowego instrumentu w równym stopniu skorzystają jednostki samorządu terytorialnego oraz spółki komunalne, jak i przedsiębiorstwa z sektorów: obronnego, technologicznego, przemysłowego, transportowego i energetycznego.
Połowa środków FBiO trafi do samorządów, które będą mogły je wydać na budowę i modernizację schronów, cyberbezpieczeństwo oraz infrastrukturę drogową. Dofinansowanie obejmie zarówno obiekty ochronne zlokalizowane w istniejących budynkach, jak i w nowo powstających obiektach, które pozostają w gestii jednostek samorządu terytorialnego.
Pożyczki dla samorządów będą nieoprocentowane i rozłożone na wiele lat. Przewidziana jest też możliwość częściowego ich umorzenia.
Przedsiębiorstwa będą mogły korzystać z maksymalnie preferencyjnych warunków finansowania, zgodnych z przepisami dotyczącymi pomocy publicznej.