► FUNDUSZE NORWESKIE I EOG
► 106.000.000 euro.
Ponad 106 mln euro zostanie przeznaczonych na rozwój kultury w Polsce w ramach Programu „Kultura”, finansowanego w ramach IV edycji Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz Norweskiego Mechanizmu Finansowego na lata 2021-2028. Inauguracja programu odbyła się 21 kwietnia br. podczas konferencji w Zamku Ujazdowskim w Warszawie.
W inauguracji Programu „Kultura” uczestniczyli przedstawiciele rządów oraz instytucji z Polski, Norwegii i Islandii – państw-darczyńców Funduszy EOG, m.in. Trude Storheim, wiceministra kultury i równości Królestwa Norwegii, Friðrik Jónsson, ambasador Islandii w Polsce, Linda Veiby, dyrektorka Departamentu Dziedzictwa i Społeczeństwa w Ministerstwie Klimatu i Środowiska Królestwa Norwegii. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego reprezentował wiceminister Marek Krawczyk.
Program „Kultura”
Program „Kultura” powstawał w ścisłej współpracy z partnerami z Norwegii i Islandii, a jego założenia odpowiadają na aktualne wyzwania – od dostępności kultury po budowanie spójności społecznej.
W tej edycji szczególny nacisk został położony na współpracę międzynarodową oraz sektor społeczny – 30 proc. środków zostanie przeznaczonych na projekty NGO.
„Już w czerwcu planujemy uruchomienie kolejnych naborów – zarówno inwestycyjnych, jak i dotyczących projektów miękkich” – powiedział wiceminister Marek Krawczyk. – „Ta tradycja wzajemnego zaufania i solidarności stanowi dziś fundament nowoczesnej europejskiej współpracy kulturalnej w ramach Mechanizmów Finansowych EOG i Norweskiego Mechanizmu Finansowego” – dodał.
Operatorem Programu „Kultura” jest Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego w dialogu i ścisłej współpracy z partnerami z Norwegii i Islandii: Norweską Radą Sztuki, Norweskim Dyrektoriatem ds. Dziedzictwa Kulturowego oraz Islandzkim Centrum Badań.
Na Program „Kultura”, współfinansowany w ramach IV edycji Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Norweskiego Mechanizmu Finansowego na lata 2021-2028, zostanie przeznaczonych ponad 106 mln euro – to trzeci największy budżet w ramach obecnego Mechanizmu Finansowego EOG, o 20% większy w porównaniu do budżetu z poprzedniej edycji.
Celem inicjatywy jest zwiększenie uczestnictwa w kulturze, wspieranie różnorodności oraz ochrona dziedzictwa kulturowego. Szczególny nacisk położono na działania w mniejszych i średnich miastach, rozwój współpracy międzynarodowej oraz wzmocnienie sektora NGO.
Działania objęte wsparciem
W ramach IV edycji Programu wsparciem zostaną objęte dwa działania:
Działanie I: Dziedzictwo kulturowe i lokalne wspólnoty:
– renowacja i adaptacja obiektów zabytkowych na instytucje kultury; – minimum 25% budżetu na działania miękkie (dziedzictwo niematerialne, tradycje, praca ze społecznościami);
– projekty w miastach poniżej 500 tys. mieszkańców.
Beneficjenci: JST, instytucje kultury, NGO. Dofinansowanie: 1–3,5 mln euro (do 85% kosztów).
W ramach tego działania zostanie ogłoszony jeden konkurs o wartości ponad 64 mln euro, nabór potrwa ok. 5 miesięcy (II–III kw. 2026 r.).
Działanie II: Lokalna scena artystyczna i profesjonalizacja sektora:
– festiwale, koncerty, wystawy, wydarzenia kulturalne,
– szkolenia, rezydencje artystyczne, rozwój kompetencji (w tym cyfrowych),
– obowiązkowe partnerstwo międzynarodowe,
– beneficjenci: JST, instytucje kultury, NGO, MŚP, uczelnie artystyczne,
– dofinansowanie: 100 tys.–500 tys. euro.
W ramach niniejszego działania zaplanowano 3 nabory (2026, 2027, 2028) – łącznie na ponad 16 mln euro. Pierwszy nabór ma być przeprowadzony w czerwcu 2026 r., 30% środków zostanie przeznaczonych dla NGO, wymagany wkład własny NGO wynosi 5%.
Projekty strategiczne
Ponadto wsparcie otrzymają cztery predefiniowane projekty strategiczne:
1. Polskie Stolice Kultury 2026–2028 – 3 mln euro (Bielsko-Biała, Katowice, Kołobrzeg wraz z partnerami z Norwegii).
2. Opieka nad żydowskim dziedzictwem kulturowym – ponad 11 mln euro (projekt Muzeum POLIN wraz z 7 partnerami z Polski i Norwegii).
3. HeritoLab – Centrum Profilaktyki Konserwatorskiej – 1,8 mln euro (projekt realizowany przez Narodowy Instytut Dziedzictwa wraz z Norweskim Dyrektoriatem ds. Dziedzictwa).
4. Biblioteka dla lokalnych społeczności – 2 mln euro (projekt Biblioteki Narodowej w Warszawie i Biblioteki Narodowej w Oslo wraz z narodową Uniwersytecką Biblioteką Islandii; jego celem jest stworzenie 16 centrów regionalnych w wybranych w konkursie bibliotekach).
Szczegółowe informacje
Szczegółowe informacje o programie można znaleźć TUTAJ.
