FENX.02.04.4 Renaturyzacja przekształconych cieków wodnych i obszarów od wód zależnych

► PRZYWRÓCENIE NATURALNEGO STANU CIEKÓW WODNYCH I OBSZARÓW ZALEŻNYCH OD WÓD
► 100.000.000 zł. ►

Celem naboru wniosków jest przywrócenie naturalnego stanu rzek, jezior, mokradeł oraz dolin rzecznych, aby zwiększyć odporność środowiska na ekstremalne zjawiska hydrologiczne, takie jak susze i powodzie. Dofinansowanie wspiera projekty realizujące rozwiązania oparte na przyrodzie („nature-based solutions”), które zatrzymują wodę w krajobrazie i odbudowują lokalne ekosystemy.

Rodzaj wsparcia:

DOTACJA

Finansowanie:

ZALICZKA / REFUNDACJA

Budżet naboru wniosków:

100.000.000 zł.

Wysokość wsparcia:

min. 79,71%, od 1.000.000 zł. Maksymalna wartość dofinansowania nie została określona.

Wkład własny:

min. 20,29%.

Czas trwania projektu:

1 stycznia 2021 – 31 grudnia 2029.

Partner zagraniczny:

NIE

Składanie wniosków przez internet:

TAK

Kto może złożyć wniosek ?

1. Jednostki samorządu terytorialnego (JST) i ich związki. 2. Jednostki organizacyjne działające w imieniu jednostek samorządu terytorialnego (JST). 3. Podmioty świadczące usługi publiczne w ramach realizacji obowiązków własnych jednostek samorządu terytorialnego (JST). 4. Pozarządowe organizacje ekologiczne. 5. Partnerstwa z partnerami z następującej listy beneficjentów, tj.: JST i ich związki, jednostki organizacyjne działające w imieniu JST, podmioty świadczące usługi publiczne w ramach realizacji obowiązków własnych JST, Ministerstwo Infrastruktury, Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe, urzędy morskie, parki narodowe, pozarządowe organizacje ekologiczne, regionalne dyrekcje ochrony środowiska.

Na co można uzyskać wsparcie ?

1. Przywracanie ciągłości ekologicznej cieków wodnych lub przywracanie ciągłości systemu rzeczno-jeziornego (np.: poprzez usunięcie lub obejście barier migracyjnych poprzecznych (progów, jazów, przepustów) lub przywracanie odpowiedniego reżymu hydrologicznego umożliwiającego migrację organizmów wodnych). 2. Renaturyzacja cieków wodnych obejmujących przywracanie naturalnych procesów hydromorfologicznych w rzekach i potokach w szczególności: przywracanie naturalnej struktury koryta rzeki, inicjowanie procesów morfogenetycznych w korycie rzeki, działania z grupy modyfikacji renaturyzujących realizowane w ramach prac utrzymaniowych oraz zwykłego zarządzania wodami (działania oznaczone kodami: U, JU, MU, D, JD, MD wg Podręcznika dobrych praktyk renaturyzacji wód powierzchniowych). 3. Renaturyzacja jezior i zbiorników wodnych poprzez renaturyzację linii brzegowej jezior, działań poprawiających warunki hydromorfologiczne misy jeziora, przywracania połączeń hydrologicznych jezior z ciekami dopływowymi i odpływowymi (działania te powinny wynikać z diagnozy stanu hydromorfologicznego np. LHSM_PL). 4. Renaturyzacja ekosystemów od wód zależnych (mokradła, doliny rzeczne) poprzez m.in.: odtwarzanie i nawodnienie mokradeł, torfowisk i terenów zalewowych, likwidację lub modyfikację systemów odwadniających, czy przywracanie łączności cieków z doliną rzeczną, czego efektem powinno być zwiększenie retencji krajobrazowej i poprawa odporności na susze i powodzie. 5. Działania zwiększające naturalną retencję i spowalniające odpływ wód, w szczególności poprzez przywracanie łączności cieku z terenami zalewowymi/ systemem rzeczno-jeziornym, które pozwolą na wydłużeniu czasu odpływu wód w zlewni, podniesieniu poziomu wód gruntowych, ograniczenie ryzyka powodziowego i skutków suszy poprzez rozwiązania oparte na przyrodzie. Wymagane jest, aby zakres projektu uwzględniał wszystkie z wymienionych zadań: 1. Monitoring przyrodniczy i/lub hydromorfologiczny umożliwiający rzetelną ocenę efektów działań renaturyzacyjnych przed ich realizacją i po jej zakończeniu wraz z określoną metodyką, wskaźnikami i punktami pomiarowymi. Monitoring realizowany po zakończeniu projektu nie będzie finansowany ze środków FEnIKS (w takich przypadkach należy wskazać źródła zapewniające finansowanie monitoringu). 2. Działania edukacyjne lub podnoszące kompetencje, w tym na miejscu realizacji przedsięwzięcia, w szczególności związane z edukacją społeczności lokalnej lub innej, wskazanej przez wnioskodawcę grupy docelowej w zakresie celu, metod renaturyzacji oraz potencjalnych korzyści z niej wynikających, rozwijających kompetencje w zakresie renaturyzacji lub rozwiązań opartych na przyrodzie. 3. Działania z zakresu włączenia społeczności lokalnej i interesariuszy w przygotowanie i realizację projektu, w tym działania ograniczające ryzyko konfliktów oraz wzmacniające trwałość efektów np. aktywne formy partycypacji i współodpowiedzialności (np. realizacja wspólnych przedsięwzięć z NGO–JST–szkoły–użytkownicy wód, wolontariusze, wspólne działania edukacyjne/monitoring obywatelski). 4. Koszty pośrednie. Premiowane są projekty partnerskie.

Informacje dodatkowe:

Instytucją Wdrażającą jest Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW). Nabór wniosków odbywa się w ramach Programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027 (FENiKS). Dzięki dopuszczalnemu partnerstwu z takimi instytucjami jak: Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, Lasy Państwowe, Parki Narodowe oraz Regionalne Dyrekcje Ochrony Środowiska (RDOŚ) JST mogą realizować projekty na gruntach skarbu państwa lub w korycie rzeki, które formalnie podlegają pod Wody Polskie. Projekt obowiązkowo musi zakładać prowadzenie profesjonalnego monitoringu przyrodniczego lub hydromorfologicznego (w celu zbadania stanu rzeki/jeziora przed i po inwestycji). UWAGA! Koszty badań realizowanych w trakcie trwania projektu są kwalifikowalne, jednak monitoring prowadzony już po formalnym zakończeniu projektu nie będzie finansowany ze środków FEnIKS. W przypadku, gdy projekty na liście rankingowej uzyskają identyczną liczbę punktów, o sukcesie decydują dwa konkretne kryteria: 1. Zasięg renaturyzacji (promowane są projekty oddziałujące na jak najdłuższy odcinek rzeki lub największą powierzchnię ekosystemu). 2. Lokalizacja w obszarach priorytetowych (kluczowe znaczenie ma spójność z Krajowym programem renaturyzacji wód powierzchniowych oraz wpływ na poprawę odporności kraju na susze i powodzie).

Termin składania wniosków:

30 września 2026, do godz. 15:30

Źródło / Więcej informacji:

Ogłoszenie o naborze wniosków na stronie NFOŚiGW

Kontakt:

Narodowy Funduszy Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej ul. Pańska 97, 00-834 Warszawa Adres do e-Doręczeń: AE:PL-10495-91598-HEWTI-1 T: 506 742 941